Sprawy frankowe szybciej i częściej bez rozprawy: ustawa zmienia model prowadzenia postępowań

Ustawa frankowa, która weszła w życie w dniu 7 sierpnia 2026 r., wprowadza szereg rozwiązań, które mają przyspieszyć rozpoznawanie spraw dotyczących kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim. Jednym z głównych kierunków zmian jest zwiększenie możliwości rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych oraz ograniczenie konieczności przeprowadzania tradycyjnych rozpraw.

Zgodnie z art. 4 ustawy sąd pierwszej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym również wtedy, gdy strona złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie. To istotne odstępstwo od ogólnej zasady, że wniosek strony o rozprawę ustanawia obowiązek jej przeprowadzenia.

Ustawodawca przewidział jednak gwarancję procesową. Jeżeli strona złożyła wniosek o wysłuchanie jej na rozprawie, a przewodniczący mimo to kieruje sprawę na posiedzenie niejawne, musi poinformować strony o zasadniczych powodach takiej decyzji i wyznaczyć im co najmniej dwutygodniowy termin na złożenie pism procesowych.

Celem tych przepisów jest odciążenie sądów, które od lat mierzą się z masową liczbą spraw frankowych. W wielu takich postępowaniach materiał dowodowy ma charakter dokumentowy, a główne spory dotyczą oceny prawnej umowy, rozliczeń stron i skutków abuzywności klauzul przeliczeniowych. Ustawodawca uznał więc, że nie każda sprawa wymaga klasycznej rozprawy.

Zmiany dotyczą również dowodów osobowych. Sąd może przesłuchać świadka poza salą sądową w ramach posiedzenia zdalnego nawet wtedy, gdy strona sprzeciwiła się takiej formie przesłuchania. Ma to przeciwdziałać sytuacjom, w których sprzeciw jednej strony blokuje przeprowadzenie dowodu w formie zdalnej i powoduje konieczność wyznaczania kolejnych terminów.

Jeszcze dalej idzie regulacja dotycząca przesłuchania stron. Strona może zostać przesłuchana przez złożenie zeznań na piśmie, jeżeli nie zachodzi potrzeba odebrania przyrzeczenia i sąd tak postanowi. W takim przypadku sąd doręcza stronie listę pytań oraz pouczenie, że mimo pisemnych zeznań może ona zostać później wezwana na rozprawę.

Podobne zasady mają obowiązywać także w drugiej instancji. Sąd odwoławczy może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym mimo wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, a przepisy o zdalnym przesłuchaniu świadka i pisemnym przesłuchaniu strony stosuje się odpowiednio.

Nowe przepisy wyraźnie przesuwają ciężar postępowania frankowego z ustnej rozprawy na dokumenty, pisma procesowe i bardziej elastyczne formy dowodzenia. Może to przyspieszyć sprawy, ale jednocześnie zwiększa znaczenie dobrze przygotowanego pozwu, odpowiedzi na pozew i dalszych pism. W modelu, w którym sąd może zakończyć sprawę bez rozprawy, pełne przedstawienie argumentacji na piśmie staje się jeszcze ważniejsze.

Zapraszam do Kancelarii w celu bezpłatnej analizy umowy kredytu
www.beata-stryjewska.pl