Życie prywatne dobrem osobistym

Życie prywatne dobrem osobistym

Artykuł 23 kodeksu cywilnego wyróżnia pewne oczywiste przykłady dóbr osobistych pokroju ludzkiego zdrowia, wolności, czci czy pseudonimu. Jest to jednak katalog otwarty. Ustawa nie opisuje zatem wszystkich objętych ochroną praw. Czy w takim razie można do nich zaliczyć życie prywatne? Zdecydowanie tak – Życie prywatne jest dobrem osobistym .

Sposoby naruszenia życia prywatnego

Sfera prywatności dotyczy informacji z życia rodzinnego, seksualnego, stanu zdrowia i sytuacji majątkowej oraz przeszłości. Naruszenia tego prawa można więc dokonać poprzez ujawnienie faktów z cudzego życia osobistego i rodzinnego . Mniej oczywistym przykładem jest ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę czy podanie do publicznej wiadomości stanu zadłużenia określonej osoby. Należy przy tym pamiętać, że z prawa do prywatności korzystają zarówno osoby publiczne czy wykonujące funkcje publiczne jak i znane tylko w swoim bliskim otoczeniu.

Do naruszenia prywatności dochodzi, jeżeli publikowane czy ujawniane informacje mogą nie być dostępne nawet dla najbliższych zainteresowanego. Muszą to być dane, co do których określona osoba sama podejmuje decyzję o przekazaniu ich innym ludziom. Jednocześnie poszkodowany musi być możliwy do zidentyfikowania. Jego rozpoznanie opiera się nie tylko o imię i nazwisko, ale też pozostałe okoliczności. Do stwierdzenia, kogo poszczególne fakty dotyczą, może wystarczyć przykładowo identyfikacja w danym środowisku. Kwestia ta pozostaje szczególnie istotna w przypadku działalności zawodowej.

Wbrew powszechnym wyobrażeniom naruszenia prywatności nie muszą wiązać się z publikacją w artykule prasowym albo inną szczególnie szeroką wypowiedzią. Obecnie najczęściej dochodzi do nich poprzez media społecznościowe . Pozornie niewinny post lub komentarz także może dotykać czyichś praw i doprowadzić do wytoczenia powództwa o ochronę dóbr osobistych.

Przepisy chroniące życie prywatne

Gwarancja ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym została przewidziana w art. 47 Konstytucji RP . Konsekwencją tego przepisu jest postrzeganie w orzecznictwie danej sfery jako dobro osobiste, mimo niewymienienia jej wprost w kodeksie cywilnym. W razie jej naruszenia można zatem dochodzić swoich praw w oparciu art. 24 k.c.

Jeżeli ktoś narusza czyjąś prywatność, poszkodowany może domagać się zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W przypadku rozpowszechniania informacji, znacznie ważniejszym jest jednak żądanie, aby naruszający dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia skutków tego rozpowszechniania. Najczęściej takie usunięcie ma formę oświadczenia. W przypadku posłużenia się przez sprawcę mediami społecznościowymi, poszkodowany może domagać się sprostowania również na łamach tych konkretnych portali.

Zgodnie z art. 448 k.c. można także domagać się, obok wymienionych środków, odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez poszkodowanego cel społeczny. Należy jednak pamiętać, że w tym przypadku działanie naruszyciela musi być zawinione. Podstawowym kryterium oceny sądu jest z kolei rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej poszkodowanego. Jeśli są one znikome, powództwo o zapłatę może zostać oddalone. W związku z powyższym trudno określić, ile wyniesie opisana kwota.

opracował: apl. adw. Wilhelm Tkocz z Kancelarii Adwokackiej Ewy Koper