Ustawa frankowa upraszcza potrącenie – jedno postępowanie, pełne rozliczenie

Przyjęta przez rząd „ustawa frankowa” wprowadza pakiet czysto procesowych ułatwień dotyczących zarzutu potrącenia. Celem jest szybkie i kompletne rozliczenie roszczeń banku i konsumenta w jednym procesie, bez konieczności wytaczania dodatkowych spraw.

Co się zmienia?

Termin na zgłoszenie potrącenia – aż do końca apelacji

Zarzut potrącenia będzie można podnieść aż do zamknięcia rozprawy w II instancji . Gdy sprawę rozpoznaje sąd na posiedzeniu niejawnym – do chwili wydania wyroku przez sąd odwoławczy. To odejście od dotychczasowych, sztywnych terminów (przy wdaniu się w spór albo 2 tygodnie od wymagalności wierzytelności).

Nowa reguła obejmie także sprawy już w toku (przepis przejściowy), dzięki czemu możliwe będzie rozliczenie w zawisłych procesach, mimo że wcześniejsze terminy już minęły.

Zniesienie ograniczeń z art. 203¹ §1–2 k.p.c.

W sprawach frankowych nie stosuje się przedmiotowych i czasowych barier procesowych dla potrącenia wynikających z tych przepisów. Ma to zlikwidować praktyczny strach stron – zwłaszcza pozwanych banków – przed podnoszeniem potrącenia i popychanie ich do wytaczania osobnych powództw.

Forma i doręczenia – porządek i szybkość

Pozostaje wymóg, by potrącenie zgłosić w piśmie procesowym (jak pozew, ale bez opłat). Pisma zawierające zarzut potrącenia doręczają sobie bezpośrednio zawodowi pełnomocnicy (z wyjątkami ustawowymi). To przyspiesza obieg dokumentów.

Koszty – tarcza dla konsumentów

Jeżeli bank złoży w toku sprawy oświadczenie o potrąceniu i konsument nie kwestionuje go co do zasady , koszty procesu w części odpowiadającej skutecznemu potrąceniu obciążą bank . Konsument może nadal spierać się co do wysokości, bez ryzyka utraty tej ochrony.

Analogiczna zasada dotyczy sytuacji, gdy konsument cofa pozew wskutek potrącenia – wówczas rozliczenie kosztów również uwzględni tę ochronę. Takie same reguły przewidziano dla spraw w toku .

Dlaczego to ważne?

• Jedno postępowanie zamiast dwóch – bank i konsument rozliczają wzajemne należności w tym samym procesie.
• Mniej nowych spraw w sądach – potrącenie zastępuje odrębne pozwy o wierzytelności wzajemne.
• Większa pewność po stronie konsumenta – eliminuje się „drugi front” i stan niepewności, czy i kiedy zapadnie wyrok w sprawie roszczeń banku.
• Spójność ze standardem TSUE – rozwiązania realizują kierunek z wyroku C-396/24 Lubreczlik , zgodnie z którym nie można żądać od konsumenta zwrotu całego nominalnego kapitału bez uwzględnienia dokonanych spłat.

Dla kogo i jak?

Z zarzutu potrącenia na nowych zasadach skorzystają obie strony – i bank, i kredytobiorca – ale konstrukcja kosztowa oraz szerokie okno czasowe mają w praktyce chronić konsumenta i zachęcać do pełnego rozliczenia bez mnożenia postępowań.

Obecnie projektem zajmie się Sejm. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Zapraszam do Kancelarii w celu bezpłatnej analizy umowy kredytu
www.beata-stryjewska.pl