Otyłość zwierzęcia jako skutek znęcania się nad nim

Dokonując wykładni wszystkich przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt należy mieć na względzie jej podstawową dyrektywę, o której mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Prawo stanowi, że zabicie zwierzęcia może nastąpić tylko w określonych wypadkach. Z kolei znęcanie się nad zwierzętami jest zawsze zabronione – prawo nie dopuszcza w tym przypadku żadnego wyjątku. Ale co to dokładnie znaczy: znęcanie się nad zwierzętami? Czy otyłość zwierzęcia może być jednym z przejawów znęcania się nad nim?

Definicja znęcania się nad zwierzętami

Ustawodawca przesądził, że przez znęcanie się nad zwierzętami rozumie się zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Chodzi tu więc o każde takie zachowanie, które prowadzi do bólu lub cierpienia zwierzęcia. Jednocześnie art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt wskazuje przykłady zachowań, które na pewno są znęcaniem się nad zwierzęciem.

Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania

Jednym z zachowań, które wypełnia znamiona znęcania się nad zwierzętami, jest utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania. Ustawodawca tłumaczy, że chodzi tu m.in. o utrzymywanie zwierząt w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.). Pojęcie “właściwych warunków bytowania” nie może być dowolnie interpretowane. Przepisy prawa przesądzają, że chodzi tu o zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.). Przepisy prawa definiują także pojęcie „rażącego zaniedbania”. Ustawodawca rozum przez które rozumie się drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie (art. 4 pkt 11 u.o.z.).

Niezapewnienie zwierzęciu egzystencji zgodnie z jego wszystkimi, indywidualnymi potrzebami może przybierać różnorakie formy. Jedną z nich jest doprowadzenie zwierzęcia do wychudzenia w wyniku braku zapewnienia mu prawidłowej karmy lub pór karmienia. Wskazane nieprawidłowości w karmieniu zwierzęcia może doprowadzić jednak do innego, przeciwnego skutku, to jest przekarmienia zwierzęcia. Taki stan rzeczy, tj. otyłość zwierzęcia, również pociąga dla niego przykre i bolesne doznania.

Otyłość zwierzęcia jako przejaw utrzymywania ich w niewłaściwych warunkach bytowania

W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2019 r. VI Ka 125/19 Sąd ten podkreślił, że doprowadzenie psów do patologicznej otyłości jest przejawem utrzymywania ich w niewłaściwych warunkach bytowania. “ Do elementarnej wiedzy każdego właściciela psów należy świadomość, że zwierzęta te należy systematycznie po kilka razy na dzień wyprowadzać na spacery, nie tylko po to, aby uregulowały swe czynności fizjologiczne, ale także po to, aby miały okazję do aktywności fizycznej, karmić odpowiednią karmą i leczyć w przypadku wystąpienia choroby . Oskarżona swoimi psami nie opiekowała się w sposób nakazany przez ustawę o ochronie zwierząt ”. Co istotne w przedmiotowej sprawie oskarżona, pomimo otrzymywanej od organizacji karmy, karmiła psy ogromnymi ilościami gotowanego mięsa i podrobów. Robila to po to, aby zwierzęta nie gryzły się między sobą.

Wyrok Sądu Okręgowego zwraca więc uwagę, że znęcaniem się nad zwierzęciem jest nie tylko doprowadzenie do jego wychudzenia, ale także – do nadmiernej wagi.

opracowała: adw. Ewa Koper