Nowa ustawa frankowa: przepisy tylko dla konsumentów

Rada Ministrów przyjęła 30 września 2025 r. projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Ustawa ma przyspieszyć rozpoznawanie tysięcy tzw. spraw frankowych, jednak jej zakres zastosowania został wyraźnie ograniczony – obejmuje wyłącznie sprawy konsumentów.

Tylko konsumenci objęci ustawą

Zgodnie z art. 1 ust. 1 projektu ustawy, nowe przepisy będą miały zastosowanie jedynie do postępowań cywilnych w trybie procesowym dotyczących:

1. umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF),
2. umów pożyczki hipotecznej denominowanej lub indeksowanej do franka szwajcarskiego (CHF) – o ile stroną postępowania jest konsument .

Oznacza to, że ustawa nie obejmie spraw prowadzonych przez przedsiębiorców, osoby prawne, spółki ani fundusze sekurytyzacyjne , które nabyły wierzytelności od kredytobiorców. Rząd chce w ten sposób uniemożliwić wykorzystywanie uproszczonych procedur do celów komercyjnych, np. przez podmioty skupujące roszczenia frankowe w celu osiągania zysku.

Ochrona również dla spadkobierców i poręczycieli

Projekt ustawy przewiduje, że szczególne zasady postępowania obejmą również osoby powiązane z kredytobiorcą. Przepisy ustawy będą stosowane także wobec:

• spadkobierców konsumenta,
• osób, które przystąpiły do długu lub poręczyły za jego spłatę,
• dłużników rzeczowych, czyli np. właścicieli nieruchomości obciążonych hipoteką.

Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, te osoby znajdują się w sytuacji prawnej zbliżonej do samego kredytobiorcy – ponoszą ryzyko finansowe związane z wykonaniem umowy, dlatego powinny korzystać z takiej samej ochrony procesowej.

Ustawa obejmie również aneksowane umowy

Zgodnie z treścią uzasadnienia do projektu ustawy, przepisy ustawy mają znaleźć zastosowanie także wtedy, gdy pierwotna umowa kredytu złotowego została później aneksowana i przekształcona w kredyt frankowy . Oznacza to, że ustawa obejmie nie tylko kredyty od początku waloryzowane do CHF, lecz także te, które nabrały takiego charakteru w wyniku zmian umowy dokonanych w toku jej wykonywania.

Definicja „umowy kredytu” i „konsumenta”

W art. 1 ust. 3 i 4 projektodawca wprowadził precyzyjne definicje:

• Pojęcie „umowy kredytu” obejmuje zarówno kredyty, jak i pożyczki hipoteczne denominowane lub indeksowane do CHF.
• Pojęcie „konsumenta” rozszerzono na wszystkie osoby wymienione w art. 1 ust. 2 – a więc także spadkobierców, poręczycieli i współdłużników.

Takie ujednolicenie ma ułatwić stosowanie przepisów w praktyce i ograniczyć ryzyko rozbieżności interpretacyjnych.

Tylko sprawy frankowe – bez innych walut i kredytów złotowych

Ustawa nie obejmie spraw dotyczących kredytów waloryzowanych do innych walut, kredytów udzielonych bezpośrednio we franku szwajcarskim ani kredytów złotowych (np. opartych o WIBOR). Ograniczenie to ma na celu skoncentrowanie szczególnych rozwiązań proceduralnych wyłącznie na grupie spraw, które od lat dominują w sądach i generują największe opóźnienia.

Szeroki zakres roszczeń

Projektodawcy przewidzieli, że ustawa obejmie wszystkie rodzaje roszczeń związanych z umową frankową – niezależnie od tego, czy kredytobiorca żąda ustalenia nieważności umowy, jej unieważnienia, zwrotu nienależnych świadczeń, czy rozliczenia wzajemnych należności z bankiem. Zakres zastosowania nie będzie zależał także od tego, która ze stron – bank czy konsument – występuje jako powód.

Cel: skuteczna ochrona konsumentów i uporządkowanie procedur

Ograniczenie zastosowania ustawy wyłącznie do relacji z udziałem konsumentów wpisuje się w szerszy cel reformy – przyspieszenie postępowań, zachowanie jednolitości orzecznictwa i wzmocnienie ochrony praw słabszej strony sporu. Rząd podkreśla, że masowy napływ spraw frankowych doprowadził do przeciążenia sądów, a zaproponowane rozwiązania mają stanowić specjalny reżim procesowy dla tej kategorii spraw.

Obecnie projektem zajmie się Sejm. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Zapraszam do Kancelarii w celu bezpłatnej analizy umowy kredytu
www.beata-stryjewska.pl